Lookey
Narodni mudrac
Duh bunta: +1/-0
 Van mreže
Poruke: 39
|
 |
« poslato: 14.10.2006. 02:27 » |
|
Požarevac | Istorija Požarevca | Geografija Požarevca
Požarevac je grad u istočnoj Srbiji,u dolini reke Velike Morave sa 42.000 stanovnika. Po poslednjem popisu iz 2002. godine, dok je područje opštine po popisu iz iste godine naseljavalo 76.000 stanovnika. Administrativni je centar Braničevskog okruga i najveći je grad tzv. šumadijskog Pomoravlja (odnosi se na dolinu Velike Morave).
Požarevac, nekada jedan od najznačajnijih administrativnih, ekonomskih i kulturnih centara Srbije, nalazi se na osamdesetak kilometara jugo-istočno od Beograda. Smešten je između tri reke: Dunava, Velike Morave i Mlave. Teritorija današnje opštine zahvata površinu od 491 kvadratnog kilometra, od čega čak 39 240 hektara (odnosno oko 80 % ukupne teritorije) čini obradivo zemljište. Ta zemlja predstavlja i jedno od najvrednijih bogatstava ovog kraja, plodnu stišku ravnicu i pomoravsko, podunavko i mlavso priobalje. Sastoji se od 2 gradska (grad Požarevac i veliki energetski centar Kostolac) i 24 seoska naselja.
Požarevac je, kako privredni i kulturni, tako i administrativni centar i sedište Braničevskog okruga, od velikog značaja za ceo region. Braničevski okrug pored Požarevca obuhvata i opštine Veliko Gradište, Golubac, Žabari, Žagubica, Kučevo, Malo Crniće i Petrovac. Takođe, dobre privredne,kulturne i saobraćajne veze Braničevski okrug održava već decenijama sa Podunavskim okrugom,sa sedištem u Smederevu. Često se kaže da ova dva okruga čine jednu jedinstvenu celinu,zbog velike i plodne doline Velike Morave koja zahvata oba okruga,zatim Dunava koji ih povezuje i sličnog mentaliteta ljudi koji na ovom području žive.
Dobra saobraćajna povezanost i velika prirodna bogatstva okruga učinili su da Požarevac postane veoma razvijen industrijski centar bivše Jugoslavije, ali rat i težak ekonomski položaj čitave zemlje značajno su destabilizovali privredu ovog kraja. Privredni gigant Koncern zdrave hrane Bambi možda je jedini preostali veliki privredni sinonim za Požarevac, ali se zato danas javljaju sve uspešnija mala preduzeća koja obećavaju bolju budućnost za ovdašnje stanovniptvo.
Grad se prvi put pominje 1476. godine, a postao je poznat posle Požarevačkog mira zaključenog 1718. godine između Austrije i Turske. Prva škola i jedna od najstarijih u Srbiji osnovana je u okviru lokalne pravoslavne crkve još 1733. godine (danas nosi ime Dositeja Obradovića).
Procvat doživljava dolaskom knjaza Miloša Obrenovića na vlast. Njegovom zaslugom u Požarevcu je 1819 godine podignuta Saborna crkva, dvor-konak (1825. godine), nova čaršija (1827. godine) i na kraju, za vreme njegove druge vladavine, Ljubičevo (1860. godine čije urešenje je nastavio i veliki knez Mihailo).
Godine 1842. Požarevljani su dobili pozorište, gde je održana i premijera "Romea i Julije", i uopšte nekog dela Viljema Šekspira, na Balkanu. A neka od najznačajnijih imena srpske nauke i umetnosti potiču ili su značajan deo svog života i karijere proveli upravo u Požarevcu ("možemo reći da u varoši Požarevcu većina Požarevljana nisu varošani, a većina varošana nisu Požarevljani" kako je to napisao M. Miladinović).
Petar Dobrnjac, Miloš Obrenović, Nikola Pašić, Đura Jakšić, Milena Pavlović - Barili, vajar Đorđe Jovanović, Živojin Đorđević, veliki Radomir Lukić, Pavle Savić, Petar Džadžić, doktor Milan Đorđević, Milivoje Živanović, Đorđe Marjanović i Slobodan Stojanović samo su neki od velikana čija se imena vezuju za ovaj grad.
Na teritoriji opštine i okruga nalaze se izuzetno bogati i brojni arheološki lokaliteti, od kojih su najznačajniji Lepenski vir (Golubac), Margum (Dubravica), Viminacijum (Kostolac) i lokalitet Rukumija. U ataru Kličevca pronađena je i svetski čuvena Velika majka (ili Kličevački idol) iz bronzanog perioda.
O odnosu Požarevljana prema svom nasleđu govore i velike tradicionalne manifestacije, kao što su Ljubičevske konjičke igre i Dani glume Milivoja Živanovića, ali i istrajnost da se ovom kraju vrati privredni značaj i ekonomska snaga koju je nekada imao. Iako deo tog nasleđa predstavljaju i neki ne tako lepi periodi iz istorije grada, Požarevljani se svakako trude ta se to vreme prevaziđe i da se ovom gradu vrati zasluženi sjaj koji su nekadašnji slavni žitelji tokom dugog niza godina gradili za buduće generacije.
|
